“Mistyczna budowla”, “fantazyjna bryła”, “zamek Don Kichota” – takie określenia można znaleźć w przewodnikach po Kaszubach. Chodzi oczywiście o obiekt zwany potocznie “zamkiem w Łapalicach”. Budowany od połowy lat osiemdziesiątych przez Piotra Kazimierczaka z Gdańska stał się niezaprzeczalnie jedną z większych atrakcji turystycznych Szwajcarii Kaszubskiej. Trudno znaleźć współcześnie wydany przewodnik, który by nie wspominał o tym miejscu. Temat zamku odżywa też regularnie w lokalnej prasie, w związku z kolejnymi decyzjami rozbiórki, zajęciami komorniczymi itd.

Wokół zamku unosi się pewna otoczka tajemnicy i jakby “fatum”:

- obiekt jest nielegalny, gdyż powstał na podstawie pozwolenia na budowę na dom jednorodzinny

- jego twórca przerwał budowę ze względu na trudności finansowe, spowodowane m.in. powodzią, która zalała jego pracownię rzeźbiarską w Gdańsku

- wróble ćwierkają, że zamek, oprócz tego że nielegalny, to jeszcze wybudowany niezgodnie ze sztuką, w związku z czym co roku coraz bardziej zapada się w grząski teren, na jakim został postawiony

- nie wiadomo, jaką funkcję miałby spełniać zamek. Sam twórca zasłania się słodką tajemnicą, a wróble w Łapalicach kiedyś ćwierkały, że będzie to siedziba jakiegoś zakonu, potem, że hotel dla bogatych Amerykanów

- sam zamek jest obrazem “piękniej katastrofy”: pozostawione rusztowania, niszczejący dach, brudne błotko (staw?), wysoki betonowy mur wokoło

Paradoksalnie to wszystko podnosi atrakcyjność tego miejsca. Podobna rozmachem inwestycja powstaje na drugim końcu Polski, w Leżachowie. Ale tu wszystko wiadomo – jest to obiekt prywatny, mieszkalny (podobno zarejestrowany jako gospodarstwo agroturystyczne…), stoi sobie przy drodze. A o leśnym zamku w Łapalicach wiadomo niewiele. Nie wiadomo nawet, jak długo zamek sobie jeszcze postoi.

Na pewno można mieć zastrzeżenia co do estetyki całego obiektu (chociaż określanie go jako “przejaw dewastacji krajobrazu kaszubskiego” , obok np. wysypiska śmieci, wydaje mi się lekko przesadzone), ale nie można zaprzeczyć, że jest niecodzienną atrakcją, w dużej mierze niewykorzystaną, i szkoda byłoby, gdyby tak po prostu został rozebrany. Chociaż nawet wtedy jeszcze przez kilka lat będą przyjeżdżały wycieczki, aby obejrzeć miejsce, w którym kiedyś stał “najmłodszy zamek na Kaszubach”.

P.S. Dziękuję Michałowi Pusdrowskiemu za zgodę na wykorzystanie zdjęć zamku.